CÔNG NGHỆ HIỆN ĐẠI ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ CHUỖI CUNG ỨNG

Với sự phát triển của công nghệ và phương pháp quản trị hiện đại, mức độ trưởng thành của chuỗi cung ứng được đánh giá làm 5 cấp độ. Nhằm giúp các doanh nghiệp đang xây dựng các dự án cải tiến chuỗi cung ứng có cách nhìn tổng thể, FMIT giới thiệu thông tin sau đây là một trong các nội dung thuộc chương trình đào tạo quản lý chuỗi cung ứng theo thông lệ quốc tế, giúp doanh nghiệp có đủ kiến thức về chiều sâu và hệ thống để triển khai các chuẩn mực toàn cầu về quản lý chuỗi cung ứng tại tổ chức.

  • Cấp 1 (Multiple dysfunction)– doanh nghiệp quản lý lạc hậu, thiếu phương pháp và nhiều sai lầm.
  • Cấp 2 (Semi-functional enterprise) – doanh nghiệp cố gắng tối ưu mục tiêu của từng phòng ban, dẫn đến rời rạc và xung đột, thiếu đồng bộ
  • Cấp 3 (Integrated enterprise) – doanh nghiệp phối hợp nhịp nhàng trong từng tổ chức, khai thác kiến thức bên trong, chia sẻ thông tin giữa các bộ phận để tối ưu hoạt động của tổ chức
  • Cấp 4 (Extended enterprise) – doanh nghiệp kết hợp và quản lý đối tác thông qua chia sẻ, hợp tác với đối tác chính và xây dựng được chuỗi cung ứng hiệu quả, đáp ứng nhu cầu khách hàng
  • Cấp 5 (Orchestrated enterprise) – Doanh nghiệp đồng bộ và hệ thống, hiện thực chuyển đổi số toàn bộ (end-to-end) trong chuỗi, bảo mật (security), khai thác dữ liệu (data-driven), thích ứng sự thay đổi (change ready), tích hợp rủi ro xây dựng tính trường tồn (resilience), đồng bộ con người và quy trình (orchestrating process and people)

Để giúp tổ chức đạt được mức độ 5 ở trên, vai trò của các công nghệ mới nổi là không thể thiếu.

Một số công nghệ nổi bật được chọn lựa và giới thiệu trong bài viết bao gồm: điện toán đám mây (cloud computing), trí tuệ nhân tạo (artificial intelligence), máy học (machine learning), phân tích dữ liệu (data analytics), cảm biến (sensors), thông tin viễn thông (telematics), tháp kiểm soát (control towers), điện toán lượng tử (quantum computing), in 3D( 3D printing), công nghệ mang đeo được (wearable technology), tương tác thực tế ảo (augmented reality), tự động hóa quy trình (robotic process automation), thiết bị hướng dẫn tự động (autonomous/automated guided vehicles), and thiết bị không người lái (drones).

Điện toán đám mây

Điện toán đám mây là một tập hợp gồm các máy chủ (servers), cơ sở dữ liệu (database), các ứng dụng (applications) và mạng lưới (network) có khả năng cung cấp việc truy xuất trực tuyến như một nền tảng cho thuê, không gian lưu trữ dữ liệu, các ứng dụng. Khác với việc lưu trữ dữ liệu trên một phần cứng cụ thể, giải pháp đám mây không có không gian chỉ định vĩnh viễn cụ thể mà thay vào đó nó sử dụng cơ sở linh hoạt (floating) có thể mở rộng dựa trên nhu cầu cần thiết. Điều này làm cho hệ thống hiệu quả hơn.

Các ứng dụng đám mây có thể được truy xuất thông quan trình duyệt web và là giải pháp cho thuê được gọi là SaaS (software as a service). Ví dụ thay vì mua một hệ thống quản lý vận tải thì doanh nghiệp có thể sử dụng giải pháp cho thuê, trong đó, ngoài những tính năng cơ bản, có thể tích hợp với các tính năng mở rộng và giải pháp mới nhất từ nhà cung cấp dịch vụ. Việc này sẽ giúp giảm chi phí hiện thực và nâng cấp trong khi có được các giá trị nâng cao. Các đối tác trong chuỗi cũng có thể truy xuất và sử dụng đồng bộ các giải pháp giúp tăng tính trực quan và giảm những sự cố về cung và nhu cầu. Ngoài ra cũng có thể có các mạng lưới về nhà cung cấp giúp cho phép người mua và người bán tìm kiếm lẫn nhau để tự động ghép nối giao dịch phù hợp.

Tương tự như vậy, các tổ chức cũng có thể loại bỏ nền tảng hoặc cơ sở hạ tầng của họ để thuê nên tảng hoặc dịch vụ gọ là PaaS (Platform as a service) hoặc IaaS (infrastructure as a service). Nhà cung cấp SaaS có thể là khách hàng của PaaS, và nhà cung cấp PaaS cũng có thể là khách hàng của IaaS.

Trí tuệ nhân tạo, máy học, và phân tích dữ liệu (artificial intelligence, machine learning, data analytics)

Trí tuệ nhân tạo (AI) là phần mềm tiên tiến có khả năng tự hoàn thiện. Máy học là phần mềm mô phỏng quá trình ra quyết định của con người. Nó dựa trên logic, chính sách và kiểm soát thiết lập trước đó. Hệ thống hỗ trợ quyết định là một ví dụ. Phân tích dữ liệu là quá trình xử lý và thao tác với một lượng lớn dữ liệu (được gọi là “dữ liệu lớn” khi lượng dữ liệu rất lớn và cần phải xử lý nhiều) từ nhiều nguồn để tạo ra thông tin chi tiết hữu ích và thông tin có thể sử dụng cho hành động.

Các loại hệ thống này ngày càng trở nên tốt hơn trong việc phát hiện các trường hợp đặc biệt, chẳng hạn như gian lận hoặc nút thắc cổ chai. Chúng hỗ trợ cải tiến quy trình liên tục thông qua các thuật toán tối ưu hóa, chẳng hạn như để tối ưu hóa mạng lưới phân phối, mức tồn kho, đơn hàng chọn và vận chuyển cũng như các chương trình khuyến mại tiếp thị. Các chương trình khuyến mãi thậm chí có thể được tùy chỉnh cho các phân khúc khách hàng cụ thể hoặc thích ứng với sự thay đổi của nhu cầu hàng giờ làm cho quá trình điều hành của tổ chức trở nên hiện quả, có thông tin để ra quyết định kịp thời.

Các loại phân tích dữ liệu nâng cao như phân tích dự đoán dựa vào AI hoặc máy học để dự đoán những thứ như yêu cầu bảo trì thiết bị. Điều này có thể giúp giảm tồn kho các bộ phận thừa và nâng cao tuổi thọ của thiết bị. Nó cũng có thể giúp dự đoán các vị trí tốt nhất cho nhân viên bảo trì định vị. Các hệ thống tương tự có thể giúp phân bổ nguồn lực cho sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ.

Cảm biến và thông tin viễn thông (Sensors and telematics)

Cảm biến và viễn thông là công nghệ viễn thám và điều khiển từ xa dựa vào cảm biến quang, nhận dạng tần số vô tuyến (RFID), laser, v.v. để cung cấp khả năng thu thập và điều khiển dữ liệu tự động từ một trung tâm điều khiển từ xa.

Cảm biến và viễn thông có thể cung cấp khả năng hiển thị quy trình và tự động hóa cho nhiều ngành công nghiệp hơn so với trước đây. Ngoài việc cải thiện các hệ thống nội bộ, dữ liệu từ các hệ thống này có thể được chia sẻ với các đối tác trong chuỗi cung ứng để cân bằng cung cầu và quản lý mức tồn kho tốt hơn. Ví dụ, một máy quét mã vạch tự động hoặc cảm biến RFID trên băng chuyền có thể quét hàng hóa khi chúng đi qua. Những công nghệ này cũng giúp sử dụng tài sản, chẳng hạn như cho biết khi nào xe không hoạt động so với khi sử dụng. Thói quen lái xe cũng có thể được đánh giá. Phân tích dữ liệu hoặc hệ thống dữ liệu lớn có thể cần thiết để tạo ra thông tin hữu ích từ dữ liệu từ nhiều nguồn. Thông tin có thể được trình bày trên bảng điều khiển tương tác hoặc các giao diện đơn giản khác.

Tháp kiểm soát (control tower)

Tháp kiểm soát chuỗi cung ứng giống như tháp kiểm soát sân bay ở điểm nó được thiết kế để cung cấp khả năng hiển thị và kiểm soát tập trung. Tháp kiểm soát chuỗi cung ứng hợp nhất dữ liệu đầu cuối, thời gian thực từ khắp chuỗi cung ứng để cho phép khả năng hiển thị, phân tích, dự đoán và kiểm soát. Các tháp kiểm soát này thường được cung cấp dưới dạng các giải pháp dựa trên đám mây. Phần mềm có các bảng điều khiển cho phép người vận hành đi sâu vào chi tiết để có khả năng hiển thị tốt hơn và thực hiện quyền kiểm soát, chẳng hạn như lập kế hoạch đơn hàng theo thời gian thực và quản lý ngoại lệ. Phần mềm này cũng có thể có trí tuệ nhân tạo, máy học và khả năng phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, không có định nghĩa tiêu chuẩn về tháp kiểm soát là gì, vì vậy điều quan trọng là phải thực hiện thẩm định về các yêu cầu và lỗ hổng trước khi đầu tư vào tháp điều khiển. Các hệ thống hiện tại có thể đã có nhiều khả năng này.

Có nhiều loại tháp kiểm soát như:

  • Các tháp kiểm soát vận chuyển phân tích các đơn đặt hàng đúng hạn, chi phí vận chuyển, hiệu suất và cho phép kiểm soát như theo dõi và theo dõi, quản lý ngoại lệ, tìm nguồn cung ứng hàng tồn kho một cấp và tối ưu hóa vận chuyển
  • Các tháp kiểm soát chuỗi cung ứng phân tích các đơn đặt hàng đầy đủ (OTIF- on time in full) đúng thời hạn, tổng chi phí để phục vụ và hiệu suất 3PL / đối tác. Các tháp này cho phép kiểm soát như khả năng hiển thị đầy đủ, nhiều trường hợp ngoại lệ hơn, tìm nguồn cung ứng hàng tồn kho nhiều tầng và tối ưu hóa sử dụng năng lực bên trong và bên ngoài để lưu trữ và vận chuyển.

Máy tính lượng tử (Quantum Computing)

Điện toán lượng tử là một cách hoàn toàn khác để xây dựng một máy tính. Trong khi siêu máy tính chỉ là một phiên bản thực sự rộng rãi của máy tính thông thường, máy tính lượng tử sử dụng các nguyên tắc từ vật lý lượng tử và các chất siêu dẫn kích thước nano được làm lạnh đến gần như không tuyệt đối để cho phép lập bản đồ đồng thời của tất cả hàng triệu hoặc hàng tỷ hoán vị của một vấn đề trong một không gian đa chiều rộng lớn . Sử dụng nguyên tắc giao thoa dạng sóng, các giải pháp đúng được phóng đại về biên độ trong khi các giải pháp không chính xác thu nhỏ lại. Bởi vì một máy tính lượng tử có thể xem xét tất cả các câu trả lời đồng thời thay vì tuần tự, nó hoàn toàn nhanh hơn một siêu máy tính cho các bài toán tối ưu hóa. Hãy xem xét ví dụ này do IBM cung cấp về việc tìm một mục trong danh sách một nghìn tỷ trong đó cần một micro giây để kiểm tra từng mục. Một siêu máy tính sẽ mất khoảng một tuần để tìm ra câu trả lời; một máy tính lượng tử có thể thực hiện nhiệm vụ trong khoảng một giây. Trong khi tính toán lượng tử vẫn được coi là trong giai đoạn phát triển ban đầu, những máy tính như vậy vẫn tồn tại và các tổ chức như IBM đang tăng cường kỹ thuật phần cứng và phần mềm liên quan.

Vì các chuỗi cung ứng đều nhằm tối ưu hóa hệ thống với nhiều sự cân bằng, nên các dịch vụ tính toán lượng tử có thể được cho thuê như một dịch vụ để tối ưu hóa nhiều thứ, chẳng hạn như các tuyến đường giao hàng đến nhiều thành phố để tìm ra lựa chọn với chi phí nhiên liệu nhỏ nhất. Trong một ví dụ về tính bền vững, IBM đã hợp tác với ExxonMobil để sử dụng điện toán lượng tử nhằm khám phá các vật liệu mới nhằm giảm lượng khí thải carbon.

Công nghệ in 3D (3D Printing)

In 3D là in các vật thể 3D theo yêu cầu dựa trên các mô hình kỹ thuật số 3D, thường bằng cách thêm một vật liệu như nhựa hoặc kim loại vào từng lớp một. In 3D có thể được sử dụng để sản xuất theo yêu cầu tại điểm có nhu cầu, chẳng hạn như các bộ phận thay thế hoặc các mặt hàng có nhu cầu không chắc chắn sẽ không có lợi nếu bị giữ trong hàng tồn kho. Việc không có nhu cầu vận chuyển mặt hàng có thể mang lại lợi ích bền vững. Loại thực hiện theo đơn đặt hàng này có thể tìm thấy các ứng dụng trong hàng không vũ trụ, thiết bị y tế, quốc phòng, ô tô và các sản phẩm tiêu dùng. Một ứng dụng chính của in 3D là tạo mẫu nhanh, vì bất kỳ thiết kế 3D nào cũng có thể được in ra và trở thành một vật thể thực có thể được trải nghiệm.

Công nghệ mang được và thực tế ảo (Wearable Technology and Augmented Reality)

Công nghệ có thể đeo bao gồm nhiều loại thiết bị rảnh tay được tích hợp vào hệ thống thông tin (ví dụ: hệ thống quản lý kho hàng) để cho phép tương tác bằng hình ảnh hoặc giọng nói hoặc cử chỉ thay vì yêu cầu nhập bàn phím hoặc nhập dữ liệu chậm trễ. Nhiều hệ thống như vậy tồn tại để lấy hàng tại kho (ví dụ: nhận hàng bằng giọng nói). Các hệ thống này làm giảm lỗi và tăng hiệu quả của công nhân. Các hệ thống cũng không để tay để cho phép chuyển động vật lý của hàng hóa, v.v. Thực tế tăng cường (AR) là một tính năng của công nghệ đeo được dựa trên thị giác giúp phủ các hướng dẫn hoặc đồ họa lên trên tầm nhìn bình thường để cung cấp hướng dẫn tương tác. Kính thông minh và màn hình hiển thị cảnh báo trên xe là những ví dụ.

Các vấn đề với kính thông minh bao gồm cách phù hợp với những người đeo kính và cách bảo mật thông tin được truy cập trên các thiết bị đó. Các vấn đề với công nghệ thiết bị đeo nói chung bao gồm tuổi thọ pin của hệ thống.

Tự động hóa quy trình bobot (Robotic Process Automation)

Tự động hóa quy trình bằng rô-bốt (RPA) không đề cập đến rô-bốt thực tế như rô-bốt được sử dụng trong nhà máy mà thay vào đó là việc sử dụng “rô-bốt” phần mềm để tự động hóa các tương tác lặp đi lặp lại với khách hàng hoặc với các hệ thống tự động khác. Điều này bao gồm các tương tác với khách hàng hoặc bên thứ ba, chẳng hạn như phản hồi cho các câu hỏi thường gặp hoặc yêu cầu dịch vụ. Nó có thể ở dạng email, tin nhắn văn bản hoặc chức năng trò chuyện trực tuyến tự động. Lợi ích chính là giảm nhiều chi phí lao động phục vụ khách hàng. Vấn đề chính là các hệ thống như vậy không tốt như người thật và một số khách hàng có thể không hài lòng. Một số vấn đề sẽ vẫn cần được chuyển đến một người thực.

Phương tiện tự động (Autonomous and Automated Guided Vehicles)

Các phương tiện tự hành bao gồm xe tự lái và xe bán tải, nhưng những phương tiện như vậy vẫn phải đối mặt với các rào cản về quy định. Việc quản lý chuỗi cung ứng chính của các phương tiện tự động hiện nay là trong các hệ thống xe có hướng dẫn tự động. Từ điển APICS, ấn bản thứ 16, định nghĩa hệ thống xe dẫn đường tự động (AGVS) như sau.

Một mạng lưới giao thông vận tải tự động định tuyến một hoặc nhiều thiết bị xử lý vật liệu, chẳng hạn như xe đẩy hoặc xe nâng và định vị chúng tại các điểm đến xác định trước mà không cần sự can thiệp của người điều hành.

AGVS được sử dụng trong sản xuất hoặc kho bãi. Các thiết bị điều hướng bằng cách sử dụng điểm đánh dấu, dây dẫn, cảm biến tầm nhìn, liên lạc tần số vô tuyến, v.v. Amazon và nhiều nhà kho khác sử dụng robot như thế này để chuyển hàng hóa trong kho đến người lấy hàng thay vì ngược lại. Các hệ thống này giảm chi phí lao động, giúp kiểm soát hàng tồn kho, cải thiện sự an toàn của người lao động, nâng cao hiệu quả và sử dụng ít năng lượng hơn. Việc lựa chọn phải dựa trên yêu cầu và chi phí, nhưng có rất đa dạng, do đó cần có một giải pháp linh hoạt cho một vấn đề xử lý nguyên liệu nhất định. AGVS có thể bao gồm giao tiếp thời gian thực ở mọi nơi, GPS và các loại cảm biến khác nhau.

Máy bay không người lái (Drones)

Drone là loại máy bay tự động hoặc điều khiển từ xa với các gói cảm biến. Mặc dù máy bay không người lái có tiềm năng đáng kể, nhưng các ứng dụng hiện tại bao gồm theo dõi tài sản trong bãi, thực hiện đếm hàng tồn kho, kiểm tra đường ống hoặc kiểm tra các khu vực khó tiếp cận. Drone phải đối mặt với các hạn chế quy định đáng kể về việc sử dụng chúng.

Chuỗi cung ứng thông minh đề cập đến chuỗi cung ứng tận dụng nhiều công nghệ mới nổi, bao gồm Internet vạn vật (IoT), quản lý tài sản thông minh, chuỗi khối, dữ liệu lớn, máy học, phân tích nâng cao, v.v. Một chuỗi cung ứng thông minh tích hợp tất cả các công nghệ này thành một tổng thể liền mạch. Nó hình dung lại các quy trình, mối quan hệ và các yêu cầu đào tạo liên quan để cho phép phản ứng nhanh với những thay đổi về nhu cầu của khách hàng hoặc những thay đổi của thị trường trong khi vẫn giữ chi phí thấp. Các tổ chức đang thành công trong các lĩnh vực này được cho là đi đầu trong quá trình chuyển đổi kỹ thuật số chuỗi cung ứng.

Internet vạn vật - Internet of Things (IoT)

Internet of Things (IoT) mô tả mạng lưới các thiết bị phi máy tính như thiết bị, máy bay không người lái, hệ thống lưu trữ và truy xuất tự động, container vận chuyển, giá đỡ điện tử (cập nhật giá bán lẻ tự động), máy in và các thiết bị khác sử dụng truyền thông internet. Mỗi đối tượng nhận được một ID duy nhất. Từ quan điểm theo dõi và theo dõi, các đối tượng có thể theo dõi như container vận chuyển có thể được liên kết bằng cách sử dụng công nghệ IoT và thiết bị GPS (chẳng hạn như nhận dạng tần số vô tuyến [RFID]) để xác định vị trí của chúng trong thời gian thực. Các thiết bị IoT có thể cập nhật hệ thống thông tin của tổ chức về trạng thái, các chỉ số cảm biến, trạng thái bảo trì, nhu cầu bảo trì và vị trí của chúng. Chúng có thể được sử dụng cùng với phần mềm quản lý đội xe tương tác để chỉ đạo hoặc chuyển hướng các phương tiện vận chuyển hoặc với quản lý tài sản thông minh và blockchain để cung cấp thông tin chuỗi hành trình đáng tin cậy cho các thiết bị hoặc hàng hóa của họ. Tuy nhiên, các tiêu chuẩn chung về bảo mật thiết bị vẫn chưa tồn tại. Có nguy cơ các thiết bị này có thể bị tấn công để thu thập thông tin hoặc các thiết bị này có thể được sử dụng cho các mục đích bất chính như tạo ra một cuộc tấn công từ chối dịch vụ bằng cách sử dụng đồng thời nhiều thiết bị IoT.

Chuỗi khối (Blockchain)

Blockchain là một hệ thống sổ cái phân tán, trong đó gần như không thể thay đổi thông tin một khi nó đã được ghi vào sổ cái như một “liên kết” trong chuỗi hồ sơ. Điều này là do sổ cái được phân phối giữa những người tham gia và tất cả các phiên bản cần phải thống nhất với nhau. Các hệ thống sử dụng mật mã phức tạp và các quy tắc mạng để thực hiện điều này mà không cần phụ thuộc vào bên thứ ba độc lập. Blockchain có thể cung cấp một số lợi ích cho việc theo dõi và theo dõi, bao gồm

  • Bằng chứng đáng tin cậy (không thể bác bỏ) về việc chuyển giao hàng hóa giữa các bên, từ đó tạo ra chuỗi hành trình lưu ký đối với hàng hóa và nguyên liệu gốc của chúng
  • Tự động thu thập và phân phối dữ liệu đáng tin cậy từ các thiết bị IoT, chẳng hạn như hồ sơ nhiệt độ của xe tải đông lạnh
  • Ngăn chặn việc đưa hàng giả vào mạng bằng cách xác nhận số sê-ri.

Blockchain nổi tiếng nhất vì là công nghệ đằng sau tiền điện tử, nhưng nó có nhiều ứng dụng chuỗi cung ứng ngoài những ứng dụng đã nêu ở trên, bao gồm hợp đồng thông minh, theo dõi tài sản, nguồn gốc bộ phận, theo dõi kiểm tra / kiểm toán, đấu thầu mua sắm an toàn và các loại chuỗi cung ứng khác dữ liệu (ví dụ: theo dõi dược phẩm).

Quản lý tài sản trí tuệ - Intelligent Asset Management (IAM)

Quản lý tài sản thông minh (IAM) tạo ra một phiên bản kỹ thuật số hoặc "bản sinh đôi kỹ thuật số" của một tài sản công nghiệp. Điều này cho phép các tổ chức hoặc bộ phận kiểm soát quyền chia sẻ đối với nội dung đó. Trạng thái hoạt động của nội dung có thể được hiển thị không chỉ với nhân viên bảo trì và vận hành mà còn với các kỹ sư đã thiết kế nội dung để họ có thể tham gia vào quá trình cải tiến liên tục.

Trên đây là phần giới thiệu sơ lược về một số công nghệ sử dụng trong chuỗi cung ứng. Chi tiết chương trình có thể tìm hiểu tại khóa học Quản lý chuỗi cung ứng theo chuẩn quốc tế tại FMIT.

Icon email Icon phone Icon message Icon zalo